Budowa aktu prawnego z przykładami cz. 1

ODPOWIEDZ
Awatar użytkownika
Marcel Hans
Trizondal
Posty: 4706
Rejestracja: sobota 28 mar 2015, 16:30
Data V-narodzin: 0-11-2006
Miejsce V-Zamieszkania: Rottera (Dalmencja)
V-Pochodzenie: Trizondal
ID: TRI-003

Budowa aktu prawnego z przykładami cz. 1

Post autor: Marcel Hans » piątek 30 paź 2015, 22:56

Data powstania: 23.11.2009
Miejsce pierwotnego opublikowania: Szkoła Administracji i Dyplomacji (RSiT)
Autor: Marcel Hans
(idź do źródła)


Cześć druga (idź do wykładu).
Wykład stanowi o budowaniu aktu prawnego, jest aktualny także dzisiaj. Przykłady z tej części (części 1) dotyczą czasów RSiT. W części 2 będą przykłady współczesne.
Informacje nieaktualne są pisane kursywą.
Komentarze pisane są kolorem czerwonym.
Linki niedziałające przekreślone.
Dzisiaj umówimy budowę różnych aktów prawnych. Będzie to dość ogólny zarys, jednak postaram się wszystko wytłumaczyć zrozumiale i prosto wyczerpując jednak temat. Za przykład posłużą nam akty prawne Księstwa Trizondalu i RSiT, gdyż prawo tego państwa ze znanych przyczyn jest mi najbardziej znane, natomiast analizę innych aktów prawnych przeprowadzicie już niedługo sami...

Przykład pierwszy - konstytucja RSIT obowiązująca (http://prawo.sarmacja.org/akt,3860.html)

1. Preambuła - jest to wstęp do aktu prawnego, który przedstawia motywy kierujące autorami aktu prawnego oraz jego dalszą treść. Jest to takie swoiste streszczenie aktu prawnego. Nie wszystkie konstytucje go posiadają, jednak te donioślejsze, które niosą ze sobą pewnego ducha zmian, nowości lub powrotu do tego co było zazwyczaj posiadają taki wstęp. Tutaj przykładem jest:
My, Narody Rzeczypospolitej mając poczucie obowiązku zadbania o interesy Rzeczpospolitej:

pomne doświadczeń, jakie Nasze Narody zdobyły na przestrzeni ostatnich lat, nieustannie dążąc do uświetniania Naszych Ojczyzn,
bogatsze o zdobytą ciężką pracą wiedzę,
zdecydowane wkroczyć w nowy etap budowy Naszej Wspólnej Ojczyzny,
stanowimy tę Konstytucję, jako kartę ustroju Rzeczypospolitej, która jest najwyższą wartością dla wszystkich jej obywateli.
2. Artykuły ogólne ( u nas 1-3) - jest to nazwa umowna, którą my tutaj sobie przyjęliśmy. Artykuły takie traktują o państwie, o zasadach ogólnych w nim obowiązujących. Mówią o stolicy, o nazwie. Pokazują hierarchię aktów prawnych. Zazwyczaj są to artykuły, których sens jest bliźniaczo podobny w krajach korony Księstwa Sarmacji oraz w projektach nawet dwóch przeciwnych sobie sił. W naszej konstytucji będą tu art.1, 2, 3:
Art. 1.
Rzeczpospolita Sclavinii i Trizondalu jest krajem Korony Księstwa Sarmacji.
Rzeczpospolita jest państwem unitarnym, na wieki nierozłącznym. Żadna jej jednostka samorządowa i administracyjna nie może stanowić aktów wyższej rangi niż organy wymienione w ustawie zasadniczej.
Równorzędnymi sobie nazwami państwa są: "Rzeczpospolita Sclavinii i Trizondalu" oraz "Rzeczpospolita Trizondalu i Sclavinii".
Stolicami Rzeczpospolitej są: Książęce Miasto Trizopolis, jako siedziba władzy wykonawczej oraz Stołeczne Miasto Eldorat, jako siedziba władzy ustawodawczej.
Rzeczpospolita otacza opieką swoich obywateli, jednak w granicach i zgodnie z przepisami prawa.

Art. 2.
Suwerenem Rzeczypospolitej jest Jego Książęca Mość Książę Sarmacji.
Prawo Rzeczypospolitej stanowią prawo państwowe Księstwa Sarmacji, w ustalonym Konstytucją Księstwa Sarmacji porządku, niniejsza Ustawa Konstytucyjna oraz równoważne jej akty, ustawy organiczne, ustawy Izby Narodów i rozporządzenia z mocą ustawy, rozporządzenia i akty prawa miejscowego.

Art. 3.
W Rzeczpospolitej panuje równość wszystkich wobec prawa, bez względu na wiarę, narodowość, płeć, przekonania.
W Rzeczpospolitej panuje wolność słowa, przekonań oraz wyznania.


3. Artykuły ustrojowe - są to wszystkie przepisy, które mówią o ustroju państwa. A więc traktują o podziale władzy i jej kompetencji. Dokładnie określają kadencyjność bądź przekazują to prawo na ustawę. Dość często bowiem w prawie konstytucyjnym stosowane są odwołania do niższych rangą aktów prawnych. Dlaczego? Gdyż dotyczą one materii zmiennej i kontrowersyjnej politycznie. Zmiana konstytucji jest zazwyczaj problematyczna, natomiast zmiana ustawy już nie tak bardzo. Jednak wówczas przepisy konstytucyjne tworzą jakby w przypadku braku ustawy lub aktu niższej rangi drugą drogę. Znajdziemy ją w Ustawie Konstytucyjnej o Krajach Korony i samorządach Księstwa Sarmacji (http://prawo.sarmacja.org/akt,2449.html), np w zapisie ust.3 art.4:
Jeżeli przepisy prawa domeny nie stanowią inaczej, pan ziemi:
powołuje i odwołuje urzędników w domenie,
powołuje i odwołuje naczelników jednostek samorządu terytorialnego niższego rzędu wewnątrz domeny, w szczególności naczelników powiatów,
nadaje i zmienia statuty jednostek samorządu terytorialnego niższego rzędu.
Zastosowano tu pewną asekurację po to aby przepisy nie musiały liczyć na łaskę i niełaskę domen, tylko od razu mogły wejść w życie i funkcjonować.Przykład jednak tej ustawy konstytucyjnej można uważać za mało konkretny. Zazwyczaj w tych artykułach zapisane są np. wprost kompetencje Prezydenta, jak u nas:
Art. 5.

Prezydent jest wybierany na okres 3 miesięcy w wyborach równych, wolnych, tajnych i bezpośrednich, a o których mówi ustawa.
Prezydent jest zwierzchnikiem rządu i odpowiada za jego pracę.
Prezydent określa struktury i podział zadań rządu w drodze dekretu.
Od chwili objęcia funkcji Prezydenta, ma on 3 dni na powołanie Wiceprezydenta, jeśli tego nie uczyni uważać należy, iż zrzekł się funkcji.
Wiceprezydent jest powoływany i odwoływany przez Prezydenta, a jego funkcje określa ustawa.
W przypadku nieobecności Prezydenta, w rozumieniu ustawy Wiceprezydent natychmiastowo przejmuje obowiązki Prezydenta do czasu jego powrotu bądź zakończenia przyśpieszonych wyników wyborów.
Prezydent Rzeczypospolitej:
jest gwarantem stabilności ustroju Rzeczypospolitej, jej porządku prawnego i społecznego;
powagą swojego urzędu zapewnia wykonywanie ustaw przez pozostałe władze państwowe oraz dba o sprawność działania urzędów państwowych i terytorialnych;
wnioskuje do Jego Książęcej Mości Księcia Sarmacji o wprowadzenie stanu nadzwyczajnego w przypadku, gdy zwykłe środki przewidziane prawem Rzeczypospolitej i Księstwa Sarmacji okazują się niewystarczające;
wydaje edykty z mocą ustawy;
może nie podpisać ustawy Izby Narodów, jeśli narusza ona interes państwowy bądź zawiera w sobie błędy i pomyłki logiczne lub sprzeczności prawne;
jeśli sytuacja tego wymaga, prowadzi obrady Izby Narodów;
zarządza i nadzoruje wybory na Prezydenta Rzeczpospolitej;
może rozwiązać Izbę Narodów, zgodnie jednak z ustawą;
reprezentuje Rzeczpospolitą w kontaktach z władzami Księstwa Sarmacji oraz zagranicą;
prowadzi strony internetowe Rzeczpospolitej oraz jej instytucji, jednostek administracyjnych i urzędów;
wykonuje kompetencje nieobsadzonych organów Rzeczypospolitej,
zarządza i nadzoruje wybory do Izby Narodów;
wykonuje inne kompetencje powierzone mu w drodze odrębnych przepisów prawnych.
Prezydent Rzeczpospolitej może zostać odwołany z urzędu tylko, jeśli spełnia warunki ustanowione oddzielną ustawą.
4. Artykuły końcowe - jest to grupa artykułów, które mówią o procedurze zmiany ustawy zasadniczej, które różni się od procedury zmiany zwyczajnej ustawy. Dodatkowo oczywiście zalicza się w to przepisy przejściowe, czyli traktujące o rozwiązaniu sytuacji bieżącej w państwie tak aby zapisy konstytucji i duch jej mógł towarzyszyć obywatelom w stanie faktycznym. U nas art.8 i 9
Art. 8.

Zmiana Konstytucji następuje w drodze referendum większością 55% głosujących, za zgodą Suwerena.
Jeśli frekwencja wyniesie mniej niż połowę uprawnionych do głosowania, zmiana Konstytucji następuje w drodze głosowania przez Izbę Narodów większością 4/5 głosów, za zgodą Suwerena.
Referendum nad zmianą Konstytucji zarządza Prezydent Rzeczpospolitej.
Art. 9.

Zobowiązuje się urzędującego przed zmianą Konstytucji Prezydenta do zarządzenia nowych wyborów do Izby Narodów w ciągu 10 dni od wejścia w życie Konstytucji.
Z chwilą wejścia w życie Konstytucji zobowiązuje się Prezydenta do powołania w ciągu 5 dni Wiceprezydenta.
Ilekroć w aktach prawnych Rzeczpospolitej mowa jest o Przewodniczącym Izby Narodów, to przepisy te należy stosować do Marszałka Izby Narodów.
Zobowiązuje się Izbę Narodów do przyjęcia ustaw uzupełniających Konstytucję w ciągu 14 dni od chwili jej wejścia w życie.
Ilekroć w aktach prawnych Rzeczpospolitej mowa jest o większości w Izbie Narodów podanej liczbą przedstawicieli, rozumie się przez to -od chwili wejścia w życie Konstytucji - liczbę głosów.
Traci moc Konstytucja Rzeczypospolitej Sclavinii i Trizondalu z dnia 15 marca 2009 r.
Konstytucja wchodzi w życie z chwilą ogłoszenia.
5. Podpis - podpis osoby upoważnionej. Chyba najważniejsze, bez tego konstytucja, ani żadna ustawa nie zadziała.
(—) książę Jakub Bakonyi,
Regent.
Dopuszcza się i często spotyka podział konstytucji na rozdziały aby ułatwić jej czytanie. Wówczas zamiast artykułów końcowych mamy odpowiedni rozdział, gdzie wszystkie te artykuły jednak zostaną zawarte. Należy pamiętać, że konstytucja dzieli się na artykuły i ustępy i to występuje zawsze w ustawie zasadniczej i ustawie zwykłej oraz dekrecie.


Przykład drugi - ustawa: dekret o rządzie Księstwa Trizondalu (http://prawo.sarmacja.org/akt,3190.html)

Ustawa, a dekret z mocą ustawy lub taki edykt to jest niemal to samo dlatego nie ma sensu rozdzielać tego w tym wykładzie. Budowa ustawy jest podobna do budowy konstytucji, jednak trochę inna. Ustawa składa się z artykułów i ustępów oraz paragrafów (np. kodeks karny). Ustawa może być zbudowana z rozdziałów jeśli będzie ona odpowiednio treściwa, a ustawodawca uzna to za potrzebne.

1. Artykuł wprowadzający
To zapis, który nam mówi o celu niniejszego aktu prawnego. W odróżnieniu od preambuły ma jednak moc prawną i musi być konkrety. Często jest odwołaniem się do innego aktu prawnego (wyższego), u nas art.1:
Art. 1.

Niniejszy dekret określa przysięgę składaną przez członków Rządu Księstwa Trizondalu, zwanego dalej „Rządem”, tryb powoływania i odwoływania członków Rządu, skład Rządu oraz kompetencje członków Rządu.
2. Wyjaśnienie pojęć
Jest to rzadziej spotykany artykuł, jednak istotny. W przypadku gdy w akcie prawnym występują pojęcia nowe lub w języku potocznym dość ogólnie przyjmowane wówczas należy je uściślić tak aby wiadomo było o co chodzi. Ustawa o odpowiedzialności jest tutaj najlepszym przykładem (http://prawo.sarmacja.org/akt,3856.html), art.1 ust.3
Za "urzędnika wyższego stopnia" wg. niniejszej ustawy uznaje się osobę, która jest bezpośrednim przełożonym urzędnika niższego stopnia, a zależność ta jest ustanowiona ma mocy aktu prawnego.
3. Przepisy szczegółowe
Tutaj znajdują się wszystkie artykuły nie należące do punktów 1,2,4. Jest to rdzeń ustawy i jej najważniejsza część. U nas np. art.5
Książę powołuje i odwołuje Ministrów, Pierwszego Ministra Koronnego, Sekretarza Stanu do spraw zagranicznych, w drodze postanowienia.
Sejm Wielki wyraża, większością 2/3 ogólnej liczby posłów, wotum nieufności dla ministra.
4. Zapisy końcowe i przejściowe
Wszystkie przepisy prawa dotyczące wejścia w życie ustawy. A więc kiedy wchodzi w życie (nie wiem jak w Księstwie Sarmacji, ale w Rzeczpospolitej Polskiej jeśli ustawa nie ma podanej daty wejścia w życie np przez stwierdzenie "wchodzi w życie miesiąc po ogłoszeniu w Dzienniku Praw" wówczas przyjmuje się, że wchodzi ona w życie po 31 dniach, jednak są to ustalenia każdego państwa zawarte w odpowiednich przepisach) oraz jakie ustawy może uchylić. U nas art. 12
Art. 12.

Dekret wchodzi w życie z chwila wejścia w życie nowej konstytucji Księstwa Trizondalu.

Przykład trzeci - postanowienie, rozporządzenie itp. - rozporządzenie o administracji powiatu Triland (http://prawo.sarmacja.org/akt,3833.html)

Rozporządzenie zawsze musi posiadać zapis o tym na jakiej podstawie zostało wydane, bo jest jedynie aktem szczegółowym wykonawczym dla ustawy. Z postawieniami także tak powinno być, jednak nie zawsze ma to miejsce. Uchwały tego nie wymagają bo nie mają mocy prawnej i są przypadkiem szczególnym.
Postanowienie zbudowane jest z paragrafów
§
i zazwyczaj traktuje o odwołaniu bądź powołaniu kogoś.
Rozporządzenie może być zbudowane z artykułów i traktuje o sprawach organizacyjnych jak np. utworzenie urzędu,np:
Najwyższymi organami władzy w Powiecie Triland są:
a) Naczelnik Powiatu
b) Rada Lokalna
c) Prezydium Powiatu
Uchwała jak już mówiłem nie ma mocy prawnej i nie musi się dzielić w żaden sposób.


OGÓLNE
Wszystkie akty prawne aby były ważnymi muszą mieć PODPIS. Dodatkowo za wyjątkiem uchwały i postanowienia, dzielą się na artykuły, a te artykuły mogą się dzielić na ustępy itd. Kiedy ustęp, a kiedy nowy artykuł? Nowy artykuł gdy chcemy zawrzeć coś zupełnie nowego w przepisie. A więc nie chcemy już pisać jaki to świat jest zły, tylko chcemy teraz dla odmiany napisać, że świat ma cztery strony. Natomiast gdy chcemy pisać o barwach szarości świata to wstawiamy ustępy np. Art:
Świat jest:
1. Szary
a) szarokoperkowym różem;
b) niebieskoporkowym beżem;
Istotne jest aby po każdym ustępie dawać średnik, a kropkę na koniec artykułu lub stosując zasady języka polskiego.

I to chyba byłoby na tyle. Jak ktoś ma pytania to odpowiem.
(-) Marcel Hans,
honorowy obywatel Trizondalu

ODPOWIEDZ

Wróć do „Wydział Prawa i Działalności Państwowych”